epistemisch de · ADJ
Pronunciation
- rhymes eːmɪʃ
- [epɪsˈteːmɪʃ]
- audio
Etymology
griechisch epistéme Wissen, Erkenntnis, Einsicht
Meanings
-
auf die Epistemologie, die Erkenntnistheorie, bezogen
Die epistemische Rechtfertigung liefert die auf wahren Fakten gründenden Argumente dafür, dass man eine Überzeugung auch „Wissen“ nennen darf.
„Im Gegenteil kann man durch ein streng wissenschaftliches Vorgehen den Frieden erwarten, zunächst freilich erst den im Bereich des Wissens, den epistemischen Frieden.“
Otfried Höffe: Thomas Hobbes, München 2010, S. 62.Eine epistemische Autorität begründet sich durch den Wissensvorsprung und hat nichts mit Macht durch eine hierarchisch hoch angesiedelte Position zu tun.
-
auf die Erkenntnislage des Einzelnen mit seinem persönlichen Wissen in der aktuellen Situation bezogen
„Die Forschenden stellten fest, dass bestimmte, sogenannte epistemische Überzeugungen den Glauben an Verschwörungserzählungen erklären können.“
„Epistemische Überzeugungen wie diese erklären möglicherweise auch, warum der Inhalt der Verschwörungserzählungen austauschbar ist: ob Corona, Krieg in der Ukraine oder Klimakrise - Stoff gibt es reichlich.“
„Epistemische Überzeugungen sind individuelle Vorstellungen einer Person über Wissen und Wissenserwerb.“
Eine epistemische Wahrnehmung ist im subjektiven Leben die undramatische Erkenntnis: Ja, so ist die Sachlage, und dies ist völlig unabhängig davon, ob auch ein objektiver Betrachter zu diesem Ergebnis käme.
Wichtige epistemische Unterschiede muss man zwischen „annehmen“, „glauben“, „vermuten“, „wissen“ und anderen Arten der Einstellung von Personen zu Aussagen machen.
-
Verwendungsart der Modalverben, die den Grad des Wissens, den der Sprecher zum Ausdruck bringen will, näher bezeichnet
Nicht epistemisch gebrauchte Modalverben beschreiben einen Sachverhalt als möglich oder erwünscht. Epistemisch gebrauchte Modalverben hingegen charakterisieren die Einstellung des Sprechers.
„Ob eine Einheit in deontischer oder epistemischer Lesart verstanden wird, hängt nicht zuletzt vom Kontext ab.“
Matthias Granzow-Emden: Deutsche Grammatik verstehen und unterrichten. Narr Verlag, Tübingen 2013, ISBN 979-3-8233-6656-0, Seite 140„Er müsste doch seine Hausaufgaben jetzt eigentlich schon fertig haben“ – hier wird das Modalverb „müssen“ vom Sprecher epistemisch gebraucht.
Forms
| Spelling | Features | Labels | Source |
|---|---|---|---|
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemische | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemische | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemische | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Number=Plur | strong | lexicographic |
| epistemische | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemische | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemische | Case=Acc, Degree=Pos, Number=Plur | strong | lexicographic |
| epistemischer | Case=Gen, Degree=Pos, Number=Plur | strong | lexicographic |
| epistemischer | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischer | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischer | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischer | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | strong | lexicographic |
| es ist epistemisch | Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | predicative | lexicographic |
| sie ist epistemisch | Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | predicative | lexicographic |
| er ist epistemisch | Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | predicative | lexicographic |
| epistemisches | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemisches | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemisches | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemisches | Case=Nom, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | strong | lexicographic |
| sie sind epistemisch | Degree=Pos, Number=Plur | predicative | lexicographic |
| epistemisch | Degree=Pos | lexicographic | |
| epistemischem | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischem | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Number=Plur | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Number=Plur | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Acc, Degree=Pos, Number=Plur | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Nom, Degree=Pos, Number=Plur | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Acc, Degree=Pos, Number=Plur | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischen | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | strong | lexicographic |
| epistemischen | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Acc, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Number=Plur | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Number=Plur | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Number=Plur | strong | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Gen, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Fem, Number=Sing | weak | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Masc, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Dat, Degree=Pos, Gender=Neut, Number=Sing | mixed | lexicographic |
| epistemischen | Case=Nom, Degree=Pos, Number=Plur | weak | lexicographic |
Antonyms
deontisch · objektiv · real · ontisch
Coordinates
intrasubjektiv · epistemologisch · erkenntnisbezogen · wissensmäßig · erkenntnistheoretisch · erkenntnismäßig
Deriveds
Translations (5)
en epistemic (auf die Erkenntnislage des Einzelnen mit seinem persönlichen Wissen in der aktuellen Situation bezogen) · sv epistemisk (Philosophie: auf die Epistemologie, die Erkenntnistheorie, bezogen) · sv epistemisk (Grammatik: Verwendungsart der Modalverben, die den Grad des Wissens, den der Sprecher zum Ausdruck bringen will, näher bezeichnet) · sv epistemisk (auf die Erkenntnislage des Einzelnen mit seinem persönlichen Wissen in der aktuellen Situation bezogen) · en epistemic (Philosophie: auf die Epistemologie, die Erkenntnistheorie, bezogen)